تبلیغات

هنرهای نمایشی در خراسان جنوبی دو جلوه ی کاملا شناخته شده دارد. جلوه ی نخست همان نمایشواره ها وآیین های نمایشی سنتی و مذهبی و بومی آن است که از دیرباز ریشه در فرهنگ کهن این دیار داشته است. نمایشهای شادیانه که در جشن ها و سرور های مردمان اجرا می شده است چون: پاچوبی شوبازی، استکان گردانی، میر نوروزی و شاه پری و غول سیاه. غمواره ها و نمایش گونه های سوگ ها و عزاداری ها مانند: سروه(مشابه شروه خوانی های جنوب که جلوه ای زنانه نیز داشته است.) و شبیه خوانی(تعزیه)؛ که بنابر اسناد شفاهی دوران اوج اش منسوب به یکی از شاگردان میر عزا و غم بوده که به دلیل بازگشت به موطن اش یعنی منطقه جنوب خراسان آنروز،با نسخ و مجالسی که به همراه آورده است رونق و شکلی شکیل به این نمایش فاخر آیینی بخشیده که همچنان تا دورترین نقاط این استان همان نسخ بازمانده مورد استفاده قرار می گیرد و تا دوران منع تعزیه خوانی به صورتی باشکوه و نظام مند و رسمی اجراهایی گسترده و عظیم داشته است و سپس در نقاط ویژه ای به حیات خود دور از دسترس نیروهای دولتی ادامه داده است. نوع سوم از این نمایش واره ها، گاه واره هایی بوده اند که به صورت فصلی یا موسمی مانند مراسم وابسته به کشاورزی یا زمان فرارسیدن زمستان، پایان سال یا آغاز سال مربوط می شده است مثل مراسم باران خواهی (تمنای باران که تاالو، مین تل ) نامیده می شده است و معمولا در کنار آنها رقص باران ، رقص چوب و حرکات موزون مرتبط نیز اجرا می شده است و امروزه تنها در مناطق کمترشهری شده، قابل مشاهده و بررسی است.
بخش دوم هنرهای نمایشی در خراسان جنوبی مربوط به نمایش های رسمی و آموزشی است که از تاسیس مدارس نوین در منطقه (همچون مدرسه ی شوکتیه بیرجند) رواج یافته است زیرا در این مدارس نمایش نامه ها به عنوان نوعی جدید از ادبیات چه در کلاس های ادبی یا زبان های خارجه بررسی می شده و گاه نیز به عنوان نمونه بخش هایی از آنها به وسیله ی شاگردان اجرا می شده است و کم کم همین بخش های اجرا شده در کلاس برای تمامی دانش آموزان و معلمان و کارکنان مدرسه به اجرا در می آمده است تا جایی که در سال های بعد اجرای نمایش های مدرسه ای (که نخستین نمونه های تئاتر جدیدبوده است) به صورت هفتگی و با برنامه ای از پیش تعیین شده با حضور اولیاء،مسئولان شهری و برخی مهمانان و حتی مردم انجام می شده و پایه و بنیان گروه های نمایشی خاصی را در این منطقه گذاشته است که از آشنا ترین و فعال ترین هنرمندان این دوره می توان از استاد یدا… پوریموت، مرحوم رخشانی و شاگردان برجسته ی آنها نظیر : پروفسور کامیابی، استاد محمدرضا حقگو  را نام برد.
این فعالیت ها سرانجام با تاسیس باشگاه های پرورشی در مدارس و مراکز فرهنگی هنری رسمی مانند کانون پرورش فکری و نمایندگی فرهنگ وهنرو مجتمع دانشگاهی بیرجند، مسیر تازه ای را به خود می گیرندو با حضور مرحوم استاد جلیل رفیعی نظام مند و دارای جایگاه می شود و به تولد گروه های منظم و نوگرایی چون مقری بانگ می انجامد که بعد ها با اجراهای به یادماندنی نظیر : داش آکل، خانه بارانی، پاتوق، آسیدکاظم و آنجا که ماهی ها سنگ می شوند  شناخته و تثبیت می گردند. از آشناترین هنرمندان این دوره می توان از بزرگانی چون: مرحوم مسعود نعمتی، محمدعلی راستکار، علی شکری نیا، عباس دلباز، احمد نادی مقدم و … نام برد. درشهرستان هایی نظیرفردوس و قاین نیز با حضور اساتیدی چون: انوشیروان ارجمند، اسماعیل افتخاری و شادروان پاسدار کلاس های آموزشی برگزار می گردد و هسته های تئاترنوین در این مناطق نیز شکل می گیرد که با تربیت شاگردان بسیار توانا بن مایه های تئاتری محکم و استوار امروز را در این شهرها پی می ریزد.
شاگردان و همراهان این گروه در دهه 50 و60 درکنار یکدیگر قرار می گیرند و با راهنمایی بزرگوارانی چون مرحوم استاد محمدحسین عبداللهی و استاد محمدعلی راستکار، شادروان پاسدار، حسین طالبی و… در بیرجند و قاین و فردوس طیف جدیدی را در تئاتر منطقه به وجود می آورند که پس از انقلاب با تاسیس انجمن های نمایش و ایجاد گروه های فعال و حمایت از جانب ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی به اجراهای ماندگار و حضوریافته در جشنواره های استانی و کشوری به نیروهایی شناخته شده و توانا تبدیل می شوند. حضور علی عرب، محمد سرابی، حسین حسنی علی شریفی، مهدی قاسمپور، محسن حسین زاده، مهدی رحیمی،  برادران عابدی و برکچی حسین عباس زاده و همچنین خانم ها سیما رجبی و ملیحه محمدی در بیرجند؛  برادران رضایی، حسن مقدم، حسین ابراهیمی در فردوس؛ علی خسروی (ازدانش آموختگان تئاتر دانشگاه تهران) سید احمد مقداری، مسعود رونقی در قاین؛ بهروز رضایی در نهبندان باعث رونق و رشد تئاتر در شکلی تازه و منسجم تر می شود که در تئاتر امروز این استان و موفقیت ها و افتخارات نمایشی این استان سهمی فراموش نشدنی داشته اند.
این روزها نیز تلاش هنرمندان جوان این دیار، نوید آور تکرار روزهای خوب برای تئاتر این استان و بیرجند است  نمایش عروس خوشه های اقاقی به کارگردانی میثم صدرا و نویسندگی محسن حسین زاده که ماه گذشته در جشنواره بین المللی هایفست ارمنستان به روی صحنه رفت تنها نمایش استان خراسان جنوبی بود که در یک جشنواره بین المللی خارجی حضور یافته است.
همچنین اجرای سه نمایش در بیرجند از اوایل آبان تا اواخر آذر که حدود یک ماه در مرکز استان بر روی صحنه خواهند بود و آمادگی حداقل چهار گروه دیگر برای اجرای عموم نیز گواه می دهد که خون تازه ای در رگ های تئاتر و هنرمندانش تزریق شده که با وجود مشکلات فروان، با تمام وجود چراغ این هنر مظلوم را در سالن های کوچک و بزرگ این شهر روشن نگه می دارند.
راه اندازی وب سایت انجمن هنرهای نمایشی استان خراسان جنوبی و گیشه آنلاین کلیژدک برای فروش بلیط های تئاتر مرکز استان  و  همچنین راه اندازی کمپین مردمی- فرهنگی با هشتگ #من_تئاتر میبینم در صفحات مجازی بیرجند یکی دیگر از نشانه های اتفاقات خوبی است که از سمت مخاطبین که تنها دلگرمی هنرمندان تئاتر می باشند برای این روزهای تئاتر شهرمان رخ داده است. / وبلاگ گروه تماشا

تبلیغات

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای اجباری مشخص شده اند *
شما می توانید از این استفاده کنید HTML برچسب ها و ویژگی ها: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>