تبلیغات

در شماره قبلي گفتيم: رديف موسيقي ايراني از دو بخش اصلي و فرعي تشکيل مي شود. قسمت اصلي اش شامل هفت تا دستگاه مي شود هر کدامشان حال و هوا و البته طرفداران خاص خودشان را دارند. اين هفت دستگاه، موسيقي اغلب نواحي ايران را دربر مي گيرند و خيلي از آهنگ هاي نوستالژيک دوران کودکي مان را هم در دل خود جاي داده اند.
همچنين در شماره قبل به دستگاه هاي: شور، نوا، ماهور و چهارگاه اشاره کرديم و مختصري از نمونه هايي از هر کدام را شرح داديم، در اين شماره نيز به سه دستگاه: همايون، راست پنجگاه و سه گاه مي پردازيم:
5- همايون
يکي از دستگاه هاي بسيار غمگين ايراني است که ميزان غمش از آواز دشتي هم بيشتر است! اگر بغض توي گلويتان گير کرده و بهانه مي خواهيد براي اينکه هر آنچه در دل داريد بيرون بريزيد، يکي از آهنگ هاي اين دستگاه را پلي کنيد و سر و صورتتان را بسپاريد به سيل اشک.
نمونه: قطعه «شد خزان گلشن آشنايي» جواد بديع زاده و آهنگ معروف «اگر بار گران بوديم رفتيم» در اين دستگاه ساخته شده اند. آهنگ «کاروان» شهرام ناظري که بارها در تلويزيون بر روي نماهنگي مرتبط با شهداي جنگ تحميلي شنيده شده هم يکي ديگر از نمونه هاي اين دستگاه است.
6- راست پنجگاه
يکي از دستگاه هاي مهجور ايراني است که خيلي کم کار شده. راست پنجگاه شباهت هايي به دستگاه ماهور دارد. توي حرکت نت هايي که براي گوشه هاي هر دستگاه نوشته شده يک روند مشخص بالارونده يا پايين رونده وجود دارد. نت هاي موجود در دستگاه راست پنجگاه و ماهور کاملامشترک هستند اما اين حرکات و گردش ملوديشان است که با هم فرق دارد.
نمونه: آلبوم «چشمه نوش» و آلبوم مشترک حسين عليزاده و عليرضا افتخاري با نام «راز و نياز» دو نمونه خيلي خوب اين دستگاه هستند.
7- سه گاه
بعضي مي گويند سه گاه، منشعب شده از دستگاه چهارگاه است. «سه گاه» علاوه بر حالت بيدارکننده که مشخصه اصلي دستگاه چهارگاه است، بعضي جاها حالت شور و وجد دارد که آن هم به خاطر عوض شدن يکي دو نت کوچک است. اين دستگاه شباهت هايي هم به دستگاه شور دارد و خلاصه مناسب است براي اينکه درجه حالتان را چندتايي ارتقا بدهد!
نمونه: آهنگ رسواي زمانه عليرضا قرباني در آلبومي با همين نام که با همايون خرم کار کرده در اين دستگاه است. تصنيف «آسمان عشق» در آلبومش با همين نام و تار زلف، غم عشق و دل شيدا آلبوم «رسواي دل» و به ويژه آهنگ هاي «از غم عشق تو» اين آلبوم، به خوبي اين دستگاه را معرفي مي کند. /همشهري جوان

تبلیغات

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای اجباری مشخص شده اند *
شما می توانید از این استفاده کنید HTML برچسب ها و ویژگی ها: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>